การฝึกสุนัขคอลลี่ / Training your collies


               Rough Collie เป็นสุนัขที่ฉลาดมาก สอนให้จำ ทำตามได้ง่าย การสอนควรทำเป็นประจำในช่วงเด็กๆ จนถึงอย่างน้อย 1 ปี โดยฝึกเพียง 5 นาทีต่อวันหรือ 5 นาทีเช้าเย็น ไม่ควรฝึกสุนัขหนักเกินไป และการฝึกควรทำให้สนุกน่าสนใจ โดยการฝึกก่อนให้อาหารและใช้อาหารล่อ การฝึกยังเป็นการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้ฝึกกับสุนัขให้ใกล้ชิดกันมากยิ่งขึ้น สุนัขจะติดท่าน 

ฝึก agility
การฝึก agility นั้นดีมากฝึกให้หมาเชื่อฟังเราและก็เป็นการกระตุ้นสมองหมาไปในตัวมันจะได้ไม่เบื่อเหมาะที่สุดกบหมาที่ฉลาดมากๆ เช่น บอร์เดอร์ดอลลี่ที่ต้องการออกกำลังมากๆ และฝึกให้มันใช้สมองไปในตัว ผู้ฝึกและหมาก็จะรักกันสุดๆ เพราะต้องมีความใกล้ชิดกันมาก

               Collies are extremely easy to train, howeverbare in mind that training should be fun try to stimulate your dogs to play while train as your dog will bond with you quickly. Never shout or use hard punishment on collies. A good training session should start when the dogs are hunger as it will want to beg for the food and follw your instruction. Never train for too long a good 5-10 mimutes will be sufficient.

เวลาที่เหมาะกับการฝึกหมาและพาเดิน/วิ่ง คือ
            เวลาเช้า (อากาศไม่ร้อน) หรือเย็นก่อนให้อาหาร โดยการฝึกจะฝึกโดยการให้รางวัลเป็นขนม สุนัขจะมีสมาธิดีขึ้น
 
เราได้ถามเซียนหมา มาแล้ว(เลี้ยงหมามากว่า 30 ปี และเป็นกรรมการตัดสิน All Breed) เขา confirm ว่าหมาทุกวัย ทุกพันธุ์ควรหลีกเลี่ยงพื้นที่ลื่นทุกชนิดเช่นกระเบื้อง
 
จูงหมาแล้วมันลากเราทำไงดี?
 
หากเป็นหมาพันธุ์เล็กเราก็ใช้ที่เรียกว่า choak chain เมื่อมันรากเราๆ ก็ถึง+กระตุกโซ่มันแล้วบอกมันว่าหยุดต้องสอนมันทุกครั้งที่มันลากเรา หากใช้ที่จูงแบบพาดอกแล้วก็ควรใช้ choak chain ที่เราแนะนำ
หากเป็นหมาใหญ่ หมาอันตรายกับคนรอบข้างก็ควรมีความรับผิดชอบที่จะบังคับมันให้ได้ไม่ใช่เดินไปหาคนอื่นทำให้เขากลัว ดังนั้นเขาจะมี choak chain แบบเป็นตะขอเวลาดึงแรงๆ ตะขอจะตั้งขึ้นและกดลงบนขอหมาๆ ก็จะหยุดหรืออีกทางหนึ่งเขามีที่จูงที่ล่ามหัวและปากคล้ายบังเหียน/ขุมที่ใสกับม้า วิธีนี้เราจะมีแรงควบคุมมันได้ดีกว่าหมาใหญ่ก็จะมีแรงดึงน้อยลงส่วนใหญ่ที่จูงแบบนี้จะซื้อได้ในต่างประเทศหากสงสัยลองดู TV เรื่อง Down size My Pet

 

 
เลี้ยงไปเลี้ยงมาหมามันไม่เชื่อฟังคำสั่งเราแถมขู่หรือกัดอีก(ไม่เกิดขึ้นกับ Collie)
 
1. ตอบได้เลยว่า เลี้ยงแบบผิดวิธีไม่เคยสอนหรือสอนผิดวิธี
2. หากสอนก็คือให้เวลามันไม่พอและให้ความสำคัญมันมากเกินไป (Packing Order) จนบางทีหมามันนึกว่ามันเป็นนายเรากับกันคือเช่น
- มันเดินนำเราตอนพาจูงเดินแทนที่เราจะนำมันหรือเดินพร้อมๆ กัน (แก้ไขวิธีเดินใหม่ซะ)
- สั่งให้มันนั่ง หมอบ ฯลฯ ทุกครั้งก่อนให้ขนมหรือให้อาหาร (สมาชิกทุกคนในบ้านต้องสั่งมันได้) ควรฝึกมันวันละ 5-10 นาทีทุกวันจนจำได้พันธุ์ไหนฉลาดสอนไม่กี่ครั้งก็จำได้ส่วน collie นั้นสอนง่ายมากจะทำหรือไม่ทำนั้นเราต้องคิดให้ทันมัน (เป็นหมาที่มีความคิดเหมือนมันวางแผนว่าจะทำอะไร)
- ถ้าหมาดุมากฝึกตามอย่างทุ่มเท ถูกวิธี เป็นเสลานานพอควร (3 อาทิตย์) แล้วยังลองใช้เชือกมัดปากแล้วหากมันขู่อีกก็ตบปากมันแรงๆ พร้อมตะโกนว่ามัน กระทืบขาแรงๆ ให้มีเสียดังแรงมากๆ 2-3 หน ให้หยุด ให้มันรู้ว่าใครเป็นนายหรือใช้กล่องกระดาษฟาดมันหลายๆ หน พร้อมบอกให้หยุด (ไม่เจ็บแต่มีเสียงดังหมาส่วนใหญ่จะกลัว) อย่างใช้ไม้ขนไก่หรือไม้ตีให้มันเจ็บเข้ากระดูกเจ็บแค่ผิวหนังก็พอทำซ้ำทุกครั้ง/ทุกวันๆ ละ 2-6 ครั้งจนกว่ามันจะหยุด
สำคัญที่สุดคือต้องสอนให้รู้ว่าใครเป็นนาย ตัวอย่าง ท่านต้องไล่มันลงจากโซฟาหรือที่ๆ มันนอนอยู่ให้ไปนอนที่อื่นได้ห้ามขู่หากสอนไม่ได้ทิ้งไว้นานๆ ไปหากเป็นหมาพันธุ์ดุสักวันเราอาจเป็นเหยื่อ ปัญหาพวกฉี่จะไม่เกิดขึ้นหากเราสอนมันแบบถูกวิธีตั้งแต่แรกหรือรับแก้ไขเมื่อรู้ตัว
หมาที่เลี้ยงอยู่ซอยไอ (โดยเฉพาะหมาเด็กที่ซื้อมาจากตลาดนัด)
ลองตรวจดูว่าก้างติดคอหรือไม่หากไม่ลองตรวจเลือดหาเชื้อพยาธิเม็ดเลือดดูเมื่อมีพยาธิเม็ดเลือดๆ จะจางสุนัขมักจะไอและซึม (มีไข้) พวกลูกหมาสปิทส์หรือพันธุ์อื่นที่เราเคยซื้อมาจากตลาดนัดมักมีอาการข้างต้นเราจึงไม่แนะนำให้ซื้อจากตลาดนัด หากจะซื้อต้องซื้อจากเจ้าที่ไว้ใจได้
 
การฝึกอึ/ฉี่ให้เป็นที่
 
ควรฝึกเจ้าตัวน้อยให้ถ่ายเป็นที่ตั้งแต่เล็ก ทุกครั้งหลังอาหารพาไปเดินในบริเวณที่เราต้องการให้มันอึ/ฉี่ (สนามหญ้า/สนามทรายที่เป็นที่ประจำ) เพียงทำไม่กี่ครั้งเจ้าตูบก็จะรู้ว่าต้องขับถ่ายที่ไหน ย้ำว่าต้องทำซ้ำๆ กันเป็นประจำหลังอาหารสัญญาก่อนเจ้าตูบจะขับถ่ายคือดมพื้นและเดินวนเป็นวงกลม
การเตรียมอุปกรณ์ก่อนซื้อ/นำเจ้าตูบเจ้าบ้าน
- ชามน้ำ/อาหารเสตนเสล
- ที่นอนประจำ กรงหรือหากโตหน่อยจะล่ามสายจูงไว้ในห้อง/บ้านตอนนอนก็ได้
- อาหาร/นม/ขนม/สายจูงปลอกคอ
 
เวลาที่ดีที่สุดคือ เอาเจ้าตูบมาบ้านในตอนเช้าเพื่อมันจะได้ทำความคุ้นเคยกับคนสถานที่ใหม่และ settle down ในตอนกลายคืน ไม่ควรซื้อเจ้าตูบแล้วพาตระเวนไปทั่วหาซื้ออุปกรณ์ (หมามันเพลีย/เมารถ) ขนมลูกหมาไว้วันหลังค่อยซื้อก็ได้   และที่สำคัญคือไม่ควรอาบน้ำในวันแรกๆ
หากอยากอาบควรถามเจ้าของว่าเข้าฉีกวัคซีนไปกี่วันแล้วก่อนจะอาบน้ำให้มัน (ห้ามอาบน้ำ 7 วันหลังฉีดวีคซีนมาและลูกหมาเด็กๆ ก็ไม่ควรอาบน้ำบ่อยด้วย หากอดไม่ได้จริงๆ ก็ใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำอุ่นหมาดๆ ลูบขึ้นลงเพื่อเอาสิ่งสกปรกออก หรือใช้ baby wipe ของเด็กที่ขายในร้าน Boots เช็ดตัวเจ้าตัวน้อยแล้วเป่าด้วยที่เป่าผมเป่าให้แห้ง อีกอย่างอาจซื้อแป้งซักแห้งหมายี่ห้อ Bearing ทาตัวช่วยดับกลิ่น และชำระความสกปรกไปได้ส่วนหนึ่ง (เราก็ใช้บ่อยกับหมาท้อง) น้ำหากหัดให้กินจากขวดน้ำได้จะดี (ไม่สกปรกไม่ทำน้ำหกตัวเปียก) โดยใช้นิ้วท่านเตาะที่ปลายขวดน้ำหยดแล้วเทาทาที่ลิ้นให้มันเลียมันจะได้รู้ว่าที่ปลายขวดน้ำจะหยดหากเลียที่นั้น
 

จะต้องเลี้ยงอย่างไรให้ collie ของเราสวยเหมือนของ Dynasty ?
 
สำหรับลูกๆ ที่เกิดจากบ้านเรามันมียีนที่ดีอยู่แล้วหน้าที่ของท่านคือต้องเลี้ยงมันให้ดีแบบเราเอาใจใส่ดูและการกิน ออกกำลัง ความเป็นอยู่ หากท่านทำได้อย่างเราแล้วท่านก็จะได้คอลลี่ที่ไม่แตกต่างจากที่บ้านเรา ท่องไว้ว่า ฝึกสวน ออกกำลัง ใน info page และให้ความรักหรือ Discipline, exercise and affection ตามที่ Cesar Milan แนะนำหมาก็ไม่เป็นโรคจิต Cesar Milan เขาสรุปไว้ว่าหมามีสภาพแบบไหน (สุขภาพจิต) ก็เพราะมันได้มาจากเจ้าของมันที่ทำกับมันหากหมามีปัญหาต้องนึกดูดีๆ ว่าเราทำอะไรขาดไป neglect หรือไม่ ฝรั่งเขาชอบสอนว่าหากเราจะสอนนก Macaw หรือหมาเราก็ต้องคิดแบบนกหรือหมาคืออ่านใจมันให้ออก เช่น หมามีขาไม่มีปีกจะออกจากที่ขังก็ต้องขุด มุด หรือโดดออก แล้วเราจะหาวิธีไหนไม่ให้มันขุด มุด โดดออกจากเราบ้านเราได้ เราสรุปได้เลยว่าจากจำนวนคนที่เลี้ยงหมาในบ้านเราทุกวันนี้ไม่ต่ำกว่า 80% ยังเลี้ยงดูไม่ดีพอถึงเข้าขั้นทรมานสัตว์แบบไม่รู้ตัว หากอยากรู้เรื่องหมาๆ เพื่อจะพัฒนาเทคนิคการสอนควรศึกษาจาก Dog 101 หรือ National Geographic Channel โดย Cesar Milan ที่จัดการหมามีปัญหาได้ทุกประเภทหลักๆ โดยการสอนเจ้าของ เช่น หมาที่บ้าๆ เห่า ขู่ กระโดยไปมาให้พาไปวิ่งควบในเวลาที่อากาศไม่ร้อนซัก 10-30 นาทีตามสภาพเป็นประจำเช้า+เย็น แล้วดูว่าอาการขั้นต้นมันดีขั้นใหม่ส่วนพันธุ์ที่มีพลังมากๆ ชอบวิ่งก็เพิ่มเวลามากกว่า 1 ชม. เช่น Gray hound, ลาบราดอร์ บอร์เดอร์ คอลลี่ (border collie) อัลเซเซี่ยน